İş Yeri Hekimliği Sınav Konuları

2026 İşyeri Hekimliği Sınavında Hangi Konular Var?

İşyeri hekimliği sınavı; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenen temel eğitim programı ile sınav dönemi için geçerli mevzuat esas alınarak hazırlanır. Konular genel olarak şu başlıklar altında toplanabilir:

• İş sağlığı ve güvenliğinin temel kavramları
• İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı
• İşyeri hekiminin görev, yetki ve sorumlulukları
• Sağlık gözetimi
• Meslek hastalıkları
• İş kazaları
• Çalışma ortamındaki risk etmenleri
• İş hijyeni ve toksikoloji
• Risk değerlendirmesi ve korunma yöntemleri
• Özel politika gerektiren çalışan grupları
• Acil durumlar ve ilkyardım
• İş sağlığı eğitimi, iletişim ve kayıt işlemleri

Bu başlıkların altındaki ayrıntılar, sınavda doğrudan bilgi sorusu olarak veya örnek bir işyeri uygulaması üzerinden yorum sorusu şeklinde adayların karşısına çıkabilir.

1. İş Sağlığı ve Güvenliğinin Temel Kavramları

Bu bölüm, iş sağlığı ve güvenliği sisteminin temelini oluşturur. Adayların tehlike, risk, korunma, önleme, ramak kala olay, iş kazası ve meslek hastalığı gibi kavramlar arasındaki farkları bilmesi gerekir.

Çalışılması gereken başlıca konular şunlardır:

• İş sağlığı ve güvenliğinin amacı
• Önleyici yaklaşım ve güvenlik kültürü
• Tehlike ve risk kavramları
• İş sağlığı hizmetlerinin tarihsel gelişimi
• Türkiye’de ve dünyada iş sağlığı ve güvenliği
• Çalışan, işveren ve İSG profesyonellerinin sorumlulukları

Bu bölümde kavramların yalnızca tanımlarına değil, işyerindeki uygulama örneklerine de odaklanılmalıdır.

2. İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı

Mevzuat, işyeri hekimliği sınavının en önemli çalışma alanlarından biridir. Özellikle 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile bu kanuna bağlı yönetmelikler dikkatle incelenmelidir.

Öne çıkan mevzuat konuları şunlardır:

• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
• İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği
• İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
• İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
• İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik
• Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri
• İş kazası ve meslek hastalığı bildirimleri
• İşveren ve çalışanların yükümlülükleri
• İSG kurulları ve iş sağlığı hizmetlerinin organizasyonu

Mevzuat çalışırken süreler, yükümlülükler, bildirim işlemleri ve görev dağılımları ayrıca not edilmelidir.

3. İşyeri Hekiminin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Adayların işyeri hekiminin rehberlik, sağlık gözetimi, eğitim ve kayıt tutma görevlerini ayrıntılı biçimde bilmesi beklenir.

Bu bölümde şu konulara çalışılmalıdır:

• İşyeri hekiminin rehberlik ve danışmanlık görevi
• Çalışanların sağlık gözetiminin yürütülmesi
• İşe giriş ve periyodik muayeneler
• İş ile çalışan sağlığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
• Çalışanların uygun işe yerleştirilmesi
• İş kazası ve meslek hastalıklarının incelenmesi
• Yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu
• Eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri
• İş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeliyle iş birliği
• Kayıtların saklanması ve gizlilik yükümlülüğü

Sınav hazırlığında görevlerin hangi durumda ve kimlerle birlikte yürütüldüğüne özellikle dikkat edilmelidir.

4. Sağlık Gözetimi

Sağlık gözetimi, işyeri hekimliğinin temel uygulama alanlarından biridir. Çalışanın sağlık durumu ile yaptığı işin taşıdığı riskler birlikte değerlendirilir.

Başlıca sağlık gözetimi konuları şunlardır:

• İşe giriş muayenesi
• Periyodik sağlık muayeneleri
• İş değişikliğinde yapılacak değerlendirmeler
• İş kazası veya sağlık sorunu sonrasında işe dönüş muayenesi
• Gece çalışanlarının sağlık gözetimi
• Biyolojik izlem
• Çalışanın yaptığı işe uygunluğunun değerlendirilmesi
• Sağlık kayıtlarının düzenlenmesi ve korunması
• Erken tanı ve önleyici sağlık hizmetleri

Muayene sıklıkları değerlendirilirken işyerinin tehlike sınıfı, çalışanın maruz kaldığı riskler ve ilgili özel mevzuat birlikte ele alınmalıdır.

5. Meslek Hastalıkları

Meslek hastalıkları, işyeri hekimliği sınav konuları içerisinde kapsamlı bir çalışma gerektirir. Hastalığın yapılan işle ve çalışma ortamındaki maruziyetlerle ilişkisi değerlendirilmelidir.

Çalışılması gereken başlıca alanlar şunlardır:

• Meslek hastalığının tanımı
• Meslek hastalıklarının sınıflandırılması
• Fiziksel etkenlere bağlı hastalıklar
• Kimyasal maddelere bağlı hastalıklar
• Biyolojik etkenlere bağlı hastalıklar
• Mesleki solunum sistemi hastalıkları
• Mesleki deri hastalıkları
• Kas-iskelet sistemi hastalıkları
• Mesleki kanserler
• Tanı, bildirim ve kayıt süreçleri
• Meslek hastalıklarından korunma yöntemleri
• İşe dönüş ve mesleki rehabilitasyon

Bu bölüm çalışılırken etken, maruziyet yolu, ortaya çıkabilecek sağlık sonucu ve korunma yöntemi birlikte öğrenilmelidir.

6. Fiziksel Risk Etmenleri

Çalışma ortamındaki fiziksel riskler hem sağlık gözetiminin hem de korunma programlarının önemli bir parçasıdır.

Bu kapsamda şu konular incelenmelidir:

• Gürültü
• Titreşim
• Termal konfor
• Aydınlatma
• Basınç değişiklikleri
• İyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon
• Elektromanyetik alanlar

Her risk etmeni için sağlık üzerindeki etkiler, maruziyetin değerlendirilmesi ve uygulanabilecek korunma yöntemleri bilinmelidir.

7. Kimyasal Risk Etmenleri ve Toksikoloji

Kimyasal maddelerle çalışılan işyerlerinde maruziyet yolları, toksik etkiler ve korunma tedbirleri önem taşır.

Öne çıkan konular şunlardır:

• Kimyasal maddelerin sınıflandırılması
• Solunum, sindirim ve deri yoluyla maruziyet
• Akut ve kronik toksik etkiler
• Doz-etki ve doz-cevap ilişkisi
• Kanserojen ve mutajen maddeler
• Ağır metaller
• Çözücüler, gazlar ve buharlar
• Güvenlik bilgi formları
• Maruziyetin önlenmesi
• Sağlık gözetimi ve biyolojik izlem

Kimyasal risklerde yalnızca maddenin adı değil, hedef organı, maruziyet yolu ve korunma yaklaşımı da öğrenilmelidir.

8. Biyolojik, Ergonomik ve Psikososyal Riskler

Biyolojik etkenler özellikle sağlık, laboratuvar, tarım ve atık yönetimi gibi sektörlerde önemlidir. Ergonomik ve psikososyal riskler ise çok daha geniş bir çalışan grubunu etkileyebilir.

Bu bölümde çalışılması gereken konular:

• Bakteri, virüs, mantar ve parazit kaynaklı riskler
• Biyolojik etkenlerden korunma
• Aşılama ve sağlık gözetimi
• Elle taşıma işleri
• Tekrarlayan hareketler
• Uygunsuz çalışma duruşları
• Ekranlı araçlarla çalışma
• İş stresi
• Mobbing ve işyerinde şiddet
• Vardiyalı ve gece çalışması
• Tükenmişlik ve psikososyal risk yönetimi

Sorularda riskin tanımlanması kadar kaynağında önleme ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi de önemlidir.

9. İş Hijyeni, Risk Değerlendirmesi ve Korunma İlkeleri

İş hijyeni; çalışma ortamındaki sağlık risklerinin belirlenmesi, ölçülmesi ve kontrol edilmesiyle ilgilidir. Risk değerlendirmesinde ise tehlikelerin belirlenmesi ve uygun önlemlerin planlanması amaçlanır.

Çalışılması gereken konular şunlardır:

• Tehlikelerin belirlenmesi
• Risklerin analiz edilmesi
• Çalışma ortamı ölçümleri
• Maruziyet değerlendirmesi
• Risk kontrol adımları
• Kaynağında korunma
• Toplu korunma yöntemleri
• Organizasyonel önlemler
• Kişisel koruyucu donanımlar
• Risk değerlendirmesinin yenilenmesi

Korunma tedbirlerinde önceliğin kişisel koruyucu donanım değil, riskin ortadan kaldırılması veya kaynağında kontrol edilmesi olduğu unutulmamalıdır.

10. İş Kazaları ve Acil Durumlar

İş kazalarının nedenleri, önlenmesi, kaydedilmesi ve bildirilmesi işyeri hekimliği uygulamalarının önemli parçalarındandır.

Bu kapsamda şu konular çalışılmalıdır:

• İş kazasının tanımı
• İş kazalarının temel nedenleri
• Kaza inceleme yöntemleri
• Ramak kala olayların değerlendirilmesi
• Kök neden analizi
• Kayıt ve bildirim işlemleri
• Acil durum planları
• Yangın, patlama ve tahliye
• İlkyardım organizasyonu
• İşyerinde salgın ve toplu etkilenme durumları

Sınav sorularında olayın iş kazası sayılıp sayılmadığı veya olay sonrasında yapılması gereken işlemlerin sıralaması sorgulanabilir.

11. Özel Politika Gerektiren Çalışanlar

Bazı çalışan grupları sağlık ve güvenlik açısından ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu gruplar arasında şunlar yer alır:

• Gebe veya emziren çalışanlar
• Genç çalışanlar
• Yaşlı çalışanlar
• Engelli çalışanlar
• Kronik hastalığı bulunan çalışanlar
• Gece çalışanları
• Mesleki rehabilitasyon veya işe dönüş sürecindeki çalışanlar

İşyeri hekimi, çalışanın sağlık durumunu ve işyerindeki riskleri birlikte değerlendirerek işe uygunluk konusunda karar vermelidir.

12. Eğitim, İletişim, Etik ve Kayıt Yönetimi

İşyeri hekimliği yalnızca muayene hizmetinden oluşmaz. Çalışanların bilgilendirilmesi, sağlık eğitimleri, etkili iletişim ve kayıtların korunması da mesleğin önemli parçalarıdır.

Bu bölümde şu başlıklar öne çıkar:

• Çalışanlara verilecek sağlık eğitimleri
• Yetişkin eğitiminin temel ilkeleri
• Sağlık iletişimi
• Mesleki etik
• Hekim bağımsızlığı
• Tıbbi gizlilik
• Kişisel sağlık verilerinin korunması
• Sağlık kayıtlarının düzenlenmesi
• İSG-KATİP işlemleri
• İşyeri sağlık biriminin organizasyonu

İşyeri Hekimliği Sınavında Resmî Konu Dağılımı Var mı?

Adayların en çok araştırdığı konulardan biri, sınavda hangi başlıktan kaç soru çıkacağıdır. Ancak her konu için değişmeyecek kesin bir soru sayısı veya yüzde dağılımı ilan edilmemektedir.

İnternette yer alan “şu konudan kesin şu kadar soru çıkar” biçimindeki tablolar resmî konu dağılımı olarak değerlendirilmemelidir. Sorular sınav dönemine, geçerli mevzuata ve belirlenen sınav kapsamına göre farklılaşabilir.

Bu nedenle yalnızca tahmini soru sayılarına göre konu elemek yerine temel eğitim programının tamamına çalışmak daha güvenli bir yaklaşımdır.

Sınavda Hangi Konulara Öncelik Verilmeli?

Resmî bir soru yüzdesi bulunmamakla birlikte çalışma programı hazırlanırken konular arasındaki ilişkiye göre şu sıra izlenebilir:

1. 1. İSG mevzuatı ve işyeri hekiminin görevleri
2. 2. Sağlık gözetimi ve meslek hastalıkları
3. 3. Fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik riskler
4. 4. İş hijyeni, risk değerlendirmesi ve korunma yöntemleri
5. 5. İş kazaları, acil durumlar ve özel çalışan grupları
6. 6. Eğitim, iletişim, etik ve kayıt yönetimi

Bu sıralama resmî soru dağılımı değildir. Konuların temel önemi ve birbirleriyle bağlantısı dikkate alınarak oluşturulmuş bir çalışma önerisidir.

İşyeri Hekimliği Sınavına Nasıl Çalışılmalı?

Etkili bir hazırlık sürecinde mevzuat okuması, ders notu tekrarı ve soru çözümü birlikte yürütülmelidir.

1. Konuları gruplandırın

Birbiriyle bağlantılı konuları aynı çalışma dönemine alın. Örneğin sağlık gözetimi, meslek hastalıkları ve çalışanların işe uygunluğu birlikte çalışılabilir.

2. Mevzuatı güncel kaynaktan takip edin

Eski ders notları veya güncelliğini kaybetmiş soru bankaları hatalı bilgi öğrenmenize neden olabilir. Sınav döneminde esas alınacak mevzuat kesim tarihini mutlaka kontrol edin.

3. Süre ve sayılar için ayrı not hazırlayın

Bildirim süreleri, muayene ve eğitim periyotları, belge işlemleri ve mevzuatta geçen sayısal değerler için kısa bir tekrar dosyası oluşturun.

4. Yanlış soruları analiz edin

Yanlış cevaplanan soruları yalnızca tekrar çözmek yeterli değildir. Yanlışın bilgi eksikliğinden mi, kavram karışıklığından mı yoksa dikkatsizlikten mi kaynaklandığını belirleyin.

5. Son haftayı genel tekrara ayırın

Sınava yakın dönemde yeni kaynaklara geçmek yerine daha önce çalışılan konuların, mevzuat notlarının ve yanlış cevaplanan soruların tekrarına öncelik verin.

Hazırlık Sürecinde Yapılan Yaygın Hatalar

• Yalnızca çıkmış soruları ezberlemek
• Eski mevzuatla hazırlanmış kaynakları kullanmak
• Sağlık konularına ağırlık verip mevzuatı ihmal etmek
• İnternetteki tahmini soru dağılımlarını kesin kabul etmek
• Konuları uygulama örnekleriyle ilişkilendirmemek
• Deneme sınavlarında süre kontrolü yapmamak
• Yanlış cevaplanan soruların nedenini incelememek

Sınav başarısı, çok sayıda kaynağı yüzeysel biçimde okumaktan çok, güncel ve güvenilir kaynakların düzenli şekilde tekrar edilmesine bağlıdır.

Efe Akademi ile Sınava Hazırlık

Efe Akademi’nin Bakanlıkça yetkilendirilmiş işyeri hekimliği eğitim programı; uzaktan eğitim, yüz yüze eğitim ve uygulamalı eğitim aşamalarından oluşur. Eğitim sürecinde adayların yalnızca sınava değil, işyeri hekimliği görevlerini uygulamada yerine getirebilecek bilgi düzeyine ulaşması hedeflenir.

Eğitim programı, güncel kayıt dönemleri ve başvuru şartları hakkında bilgi almak için İş Yeri Hekimliği Kursu sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular